Oksytocyna to jeden z najlepiej zbadanych ludzkich hormonów. Odpowiada ona za szereg funkcji fizjologicznych: jest niezbędna przy porodzie i podczas karmienia piersią, ale też moduluje niektóre zachowania społeczne. Jest hormonem miłości, przywiązania i wierności.

Dlaczego hormon miłości?

Oksytocyna bardzo często nazywana jest hormonem miłości. Substancja ta produkowana jest w podwzgórzu, a następnie przekazywana do przysadki mózgowej, gdzie jest magazynowana. Pod wpływem podrażnienia receptorów brodawek sutkowych, pochwy lub szyjki macicy wydzielana jest do krwiobiegu. To dzięki niej, po zbliżeniu seksualnym, czujemy silne przywiązanie do partnera, bliskość czy potrzebę przytulenia. Zdaniem psychologów i antropologów, oksytocyna ułatwia budowanie trwałych związków oraz założenie rodziny. Oczywiście, miłości nie można sprowadzić wyłącznie do chemii, ale działania tej substancji nie można bagatelizować. Co dokładnie dzieje się w naszym organizmie, gdy uwolniona zostaje oksytocyna?

Oksytocyna – działanie

Wpływ oksytocyny obejmuje zarówno sferę psychiczną, jak i fizyczną. Hormon ten redukuje u ludzi poziom lęku, agresji oraz stresu. Pośrednio oksytocyna odpowiada więc za nasze dobre samopoczucie.
Interesujący jest też wpływ hormonu miłości na zachowania społeczne. Okazało się bowiem, że substancja ta bierze udział w budowaniu zaufania do innych. W badaniach naukowych grupa ludzi, której podano wcześniej oksytocynę, patrząc na fotografie nieznanych osób uznawała je za bardziej przyjazne niż ta, która jej nie otrzymała.
Ponadto naukowcy udowodnili, że oksytocyna odpowiada m.in. za przywiązanie między matką, ojcem i dzieckiem. Częste dotykanie niemowlęcia przez rodziców skutkuje wzrostem poziomu tego hormonu w ich organizmach. Co więcej – nawet patrzenie na zdjęcie swojego malucha pobudza wydzielanie oksytocyny. Z kolei u dzieci dochodzi do uwalniania tej substancji np. wtedy, gdy są pod wpływem stresu, a mama uspokaja je dotykiem lub głosem. Warto więc jak najczęściej przytulać swoje dzieci oraz partnera.
Trzeba jednak podkreślić, że oksytocyna nie tyle warunkuje poczucie przywiązania, co je moduluje. Im więcej uwalnia się tego hormonu, tym mocniejszą więź czujemy z drugim człowiekiem. Nie znaczy to jednak, że mając niski poziom tej substancji, nie możemy zbudować relacji międzyludzkich.
Działanie oksytocyny na fizjologię kobiety jest niemniej ważne. Hormon ten odgrywa ogromną rolę podczas porodu oraz karmienia piersią.

Oksytocyna a poród

W ściance mięśnia macicy kobiety ciężarnej znajduje się bardzo dużo receptorów oksytocyny. Pod wpływem estrogenów narząd ten przechodzi w fazę aktywną, dzięki czemu możliwy jest poród. I właśnie wtedy receptory wychwytują uwalniany hormon, co powoduje skurcze macicy.
Podczas naturalnego porodu, oksytocyna jest wydzielana w sposób pulsacyjny, co umożliwia przerwy pomiędzy skurczami. Ponadto ilość tego hormonu zależy od fazy porodu. Na początku wydziela się go mniej, dlatego skurcze są delikatniejsze, a następnie więcej, co skutkuje mocniejszymi skurczami. Wreszcie substancja ta w ostatniej fazie parcia wywołuje odruch wypchnięcia płodu. Po porodzie natomiast hamuje krwawienie, ponieważ obkurcza naczynia krwionośne położone w ścianie macicy. Dodatkowo podczas połogu wpływa na zwijanie macicy.
Niezwykle ważne jest, by podczas porodu i okresu po nim poziom oksytocyny w organizmie kobiety był odpowiedni. Zbyt duża ilość wydzielanego hormonu może prowadzić do zbyt silnych skurczów, natomiast zbyt mała ilość utrudnia lub wręcz uniemożliwia urodzenie dziecka.
Zdarza się, że lekarze zalecają pacjentce podanie syntetycznej oksytocyny podczas porodu. Należy jednak wiedzieć, że hormon ten podawany w kroplówce działa inaczej niż wtedy, gdy wydzielany jest naturalnie. Za pomocą kroplówki nie jest możliwe tak precyzyjne dostarczanie organizmowi hormonu, więc skurcze zazwyczaj są dłuższe i mocniejsze. W niektórych przypadkach podanie syntetycznej oksytocyny jest konieczne, ale gdy usłyszymy taką propozycję, to upewnijmy się, czy nie istnieje inna możliwość przyspieszenia lub wywołania porodu.

Oksytocyna a karmienie piersią

Hormon miłości odgrywa również ważną rolę podczas karmienia piersią. Podrażnienie receptorów znajdujących się w brodawkach sutkowych prowadzi do wydzielania oksytocyny i tym samym możliwy jest wypływ mleka z piersi. Hormon ten powoduje bowiem skurcze mięśni kanalików mlecznych i przesuwanie się pokarmu.
Częste karmienia piersią po porodzie ułatwiają zwijanie macicy, ponieważ poziom oksytocyny w organizmie znacznie rośnie. Ponadto – jak wspomnieliśmy wcześniej – hormon ten redukuje poziom stresu oraz lęku, przez co w pewnym stopniu zapobiega depresji poporodowej. I wreszcie – im częściej karmimy nasze maleństwo piersią i przytulamy, tym mocniejszą więź z nim budujemy.

Komentarze

komentarzy