Kobieta w znacznym stopniu może decydować o tym, jak będzie wyglądał poród. Jednak, by móc to zrobić, należy znać swoje prawa. Określają one m.in. to, jak powinien wyglądać przebieg porodu, kiedy konieczne jest wywoływanie porodu lub z jakich metod łagodzenia bólu można skorzystać. Oczekiwania wobec miejsca rodzenia dziecka i zachowania personelu określane są w planie porodu.

Prawa kobiety rodzącej

W Polsce obowiązuje szereg aktów prawnych, które gwarantują kobietom odpowiednie traktowanie w czasie porodu. W Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej znajduje się zapis mówiący o tym, że władze publiczne są zobowiązane do zapewnienia szczególnej opieki zdrowotnej kobietom ciężarnym. Rodząca ma również zagwarantowane wszelkie prawa zawarte w Ustawie o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta oraz Karcie Praw Pacjenta.

Ponadto od 2012 roku obowiązuje w Polsce szczegółowy akt dotyczący praw kobiety ciężarnej, rodzącej i będącej w połogu. Jest to Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie standardów postępowania medycznego przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych z zakresu opieki okołoporodowej sprawowanej nad kobietą w okresie fizjologicznej ciąży, fizjologicznego porodu, połogu oraz opieki nad noworodkiem, w skrócie nazywane Standardami Opieki Okołoporodowej. To właśnie w tym dokumencie znajdują się informacje o tym, jak powinien wyglądać przebieg porodu, z jakich rodzajów znieczulenia przy porodzie możesz skorzystać, w jakich sytuacjach uzasadnione jest wywoływanie porodu i co powinien zawierać plan porodu.

Jak wygląda poród? Przebieg porodu zgodnie z planem

O tym, jak będzie wyglądał poród, możesz w pewnym stopniu zdecydować poprzez wypełnienie planu porodu. Najlepiej przygotować ten dokument ze swoją położną. W planie porodu możesz określić oczekiwania wobec miejsca i warunków porodu, czyli np. to, że chcesz rodzić w sali pojedynczej i mieć dostęp do prysznica, czy chcesz rodzić sama, czy ktoś może Ci towarzyszyć.

Plan porodu powinien także zawierać informacje o oczekiwaniach dotyczących jego przebiegu – tego, czy chcesz, by odbywał się on naturalnie, jaki jest Twój stosunek do wykonywania dodatkowych zabiegów, np. nacięcia krocza czy podania oksytocyny, jakie metody łagodzenia bólu preferujesz itp. Ponadto w tym dokumencie możesz określić preferencje postępowania z Tobą i urodzonym dzieckiem na oddziale położniczym i zalecenia dotyczące karmienia malucha. Fundacja Rodzić po Ludzku stworzyła kreator planu porodu, który na pewno ułatwi Ci przygotowanie tego dokumentu.

Znieczulenie przy porodzie

Osoba sprawująca opiekę medyczną powinna omówić z Tobą strategie radzenia sobie z bólem podczas porodu. Ma obowiązek przedstawić Ci wszystkie niefarmakologiczne oraz farmakologiczne metody łagodzenia bólów porodowych dostępne w placówce, w której rodzisz. Dlatego przed wyborem danego szpitala, warto dowiedzieć się, jakie metody łagodzenia bólu są w nim proponowane.

Rola osoby sprawującej opiekę podczas porodu nie sprawdza się jedynie do informowania i respektowania Twoich próśb. Powinna też zachęcać Cię do podjęcia działań uśmierzających ból i wspierać w ich zastosowaniu.
Istnieje kilka metod łagodzeniu bólów porodowych. Zaliczamy do nich: przyjmowanie pozycji przynoszących ulgę, stosowanie technik oddechowych i relaksacyjnych, korzystanie z masaży, wykorzystanie immersji wodnej. Możesz również skorzystać ze znieczulenia farmakologicznego przy porodzie, ale personel powinien wcześniej poinformować Cię o skutkach ubocznych zastosowania środków przeciwbólowych.

Wywoływanie porodu

W uzasadnionych przypadkach lekarz może zdecydować o tym, że konieczne jest sztuczne wywołanie porodu. Podstawą do podjęcia tej decyzji zawsze powinno być zagrożenie zdrowia lub życia matki albo dziecka. Wskazaniem medycznym do wywoływania porodu może być np. cukrzyca ciążowa, pękniecie pęcherza płodowego z jednoczesnym brakiem samoistnych skurczów lub ciąża powyżej 41 tygodnia, która zagraża zdrowiu dziecka. Jeśli lekarz rozważa sztuczne wywołanie porodu, powinien szczegółowo poinformować Cię o tym, jak wygląda ta procedura, jakie niesie ze sobą niebezpieczeństwo i jakie metody są stosowane w szpitalu.

W Polsce do wywoływania porodu często stosowane jest przebicie pęcherza płodowego, ale pacjentce może zostać podana oksytocyna lub dopochwowo żel z prostaglandyną. Zanim zgodzisz się na te zabiegi, możesz porozmawiać z lekarzem o możliwościach naturalnego wywoływania porodu, czyli np. ciepłej kąpieli lub masażu brodawek. Jeśli nie będzie wskazań medycznych do natychmiastowego sztucznego wywołania porodu, to warto spróbować metod naturalnych.

Podstawowe prawa kobiet na sali porodowej
Kobieta poprzez świadome dokonywanie wyborów ma prawo decydować o tym, jak wygląda poród i opieka na oddziale położniczym. Podstawowe akty gwarantują jej:

• prawo do wyboru miejsca urodzenia dziecka,
• prawo do informacji o stanie zdrowia własnym i dziecka,
• prawo do wyrażenia zgody na udzielenie świadczeń zdrowotnych,
• prawo do poszanowania intymności i godności,
• prawo do zgłaszania działań niepożądanych produktów leczniczych,
• prawo do tajemnicy informacji związanych z kobietą rodzącą i jej dzieckiem,
• prawo do dostępu do dokumentacji medycznej dotyczącej rodzącej oraz dziecka, a także udzielonych im świadczeń zdrowotnych,
• prawo do zgłoszenia sprzeciwu wobec opinii albo orzeczenia lekarza,
• prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego.

Niestety, jak wynika m.in. z raportu Przestrzeganie prawa kobiet rodzących w Polsce przygotowanego przez Akcję Społeczną Lepszy Poród, nie wszędzie i nie zawsze te prawa są respektowane. Warto zatem je znać i wybrać takie miejsce porodu, które wyróżnia się odpowiednim podejściem do rodzącej i poszanowaniem jej praw.

Komentarze

komentarzy