Głównym celem rodzicielstwa bliskości jest zbudowanie więzi pomiędzy matką a dzieckiem opierającej się na poczuciu bezpieczeństwa. Rodzicielstwo bliskości, jako nurt wychowawczy, wywodzi się z teorii przywiązania w psychologii rozwojowej i bardzo mocno akcentuje potrzeby dziecka. Jakie są najważniejsze zasady rodzicielstwa bliskości?

Rodzicielstwo bliskości a więź matki z dzieckiem

Wbrew pozorom – w wychowaniu nie chodzi o nawiązanie jakiejkolwiek więzi matki z dzieckiem. Psychologia rozwoju człowieka wyróżnia kilka podstawowych stylów przywiązania się, a dwa (lub trzy według różnych klasyfikacji) są stylami, które można określić jako patologiczne. Należą do nich: styl nerwowo-ambiwalentny, styl unikający oraz styl zdezorganizowany. Istnieje również jeden wzorcowy styl przywiązania i jest on oparty na poczuciu bezpieczeństwa.

Rodzicielstwo bliskości dąży właśnie do tego, by więź matki z dzieckiem opierała się na zaufaniu, bezpieczeństwie oraz miłości. A dlaczego jest to takie ważne? Jak okazało się w wielu badaniach – od tej pierwszej więzi pomiędzy matką a dzieckiem w bardzo dużej mierze zależy rozwój psychiczny i społeczny człowieka. Co więcej – według niektórych psychologów spory odsetek dorosłych osób powiela typ przywiązania, który stworzyli z matką w swych najwcześniejszych miesiącach życia. Mocno upraszczając możemy więc powiedzieć, że rodzicielstwo bliskości, które dąży do zbudowania poczucia bezpieczeństwa w międzyludzkiej relacji jest najlepszą inwestycją w przyszłość dziecka.

Potrzeby dziecka, które rodzic powinien zaspokoić

Rodzicielstwo bliskości bardzo mocno akcentuje potrzeby dziecka w odróżnieniu od wcześniejszych koncepcji „zimnego chowu” i temu podobnych pomysłów wychowawczych. Oprócz podstawowych potrzeb fizjologicznych, jak zaspokojenie głodu i pragnienia, potrzeba czystości i ciepła, niemowlę posiada również potrzeby emocjonalne – przede wszystkim potrzebę bezpieczeństwa, bliskości i bycia kochanym oraz potrzebę nawiązywania kontaktu emocjonalnego i społecznego oraz potrzebę poznawania świata.

Bardzo trudno spełnić te potrzeby metodami, które postulowane są przez zwolenników „zimnego chowu”. Brak reakcji, gdy dziecko płacze, zostawianie niemowlęcia we własnym łóżeczku pomimo niezadowolenia i buntu, zakaz noszenia na rękach to tylko niektóre z „dobrych rad” formułowanych przez ludzi, których rodzicielstwo bliskości określa „treserami”. Co więcej – są to porady stojące całkowicie w sprzeczności z naturą.

Jeśli matka słyszy, że dziecko płacze, to przecież chce sprawdzić co się dzieje, a następnie wziąć malucha na ręce i nosić, kołysać, tulić. Tego samego pragnie niemowlę i właśnie tą naturalną postawę wobec zachowania dziecka podkreśla rodzicielstwo bliskości. Każdy rodzic wie, co jest najlepsze dla jego dziecka i nie potrzebuje żadnych „treserów” służących złotymi radami w stylu: „spanie z dzieckiem sprawi, że będzie ono niesamodzielne”, „noszenie dzieci jest zbędnym rozpieszczaniem”, a „jeśli dziecko płacze pozostawione w łóżeczku to szantażuje matkę”.

Warto pamiętać, że to właśnie Twój dotyk i Twoja bliskość zapewnia dziecku poczucie bezpieczeństwa i bycia kochanym. To jest niepodważalny fakt w odróżnieniu od „dobrych rad treserów” niepopartych żadnymi naukowymi faktami.

Główne zasady rodzicielstwa bliskości

Rodzicielstwo bliskości wystrzega się tworzenia jednoznacznych zasad, ponieważ wyrasta z przeświadczenia, że każdy rodzic z natury wie, jak opiekować się dzieckiem, by było ono szczęśliwe. Niemniej jednak możemy znaleźć krótką listę podstawowych zasad rodzicielstwa bliskości, które sformułowane zostały przez Attachment Parenting International. Oto one:

  1. Przygotuj się fizycznie oraz emocjonalnie do ciąży, porodu oraz bycia rodzicem.
  2. Karm z miłością i szacunkiem, najlepiej piersią, ponieważ jest to optymalny sposób na zaspokojenie potrzeb żywieniowych i emocjonalnych dziecka.
  3. Reaguj z wrażliwością – pamiętaj, że dzieci potrzebują empatycznych, spokojnych, kochających je rodziców, m.in. po to, by nauczyć dziecko regulowania swych emocji. Niemowlę nie potrafi samo siebie uspokoić.
  4. Używaj pielęgnującego dotyku, bo to właśnie przez Twój dotyk spełniają się takie potrzeby dziecka, jak potrzeba czułości, bezpieczeństwa, kontaktu fizycznego.
  5. Zapewnij bezpieczny sen pod względem fizycznym i emocjonalnym – spanie z dzieckiem jest nie tylko wygodne dla karmiącej mamy, ale przede wszystkim zaspokaja potrzebę bliskości i bezpieczeństwa.
  6. Zapewnij stałą i pełną miłości opiekę – pamiętaj, że dziecko bardzo intensywnie potrzebuje kontaktu fizycznego z opiekunem. Jeśli nie możesz się nim zajmować, bo np. wróciłaś do pracy, to zapewnij mu alternatywnego opiekuna, z którym maluch będzie mógł nawiązać więź.
  7. Stosuj pozytywną dyscyplinę, dzięki której pomożesz rozwinąć sumienie dziecka, empatyczność czy współczucie dla innych. Zawsze staraj się dotrzeć do przyczyn zachowania swojego dziecka zamiast oceniać tylko skutki.
  8. Dąż do równowagi w życiu osobistym i rodzinnym – stwórz sieć wsparcia, pozwól sobie pomagać, stawiaj sobie realistyczne cele, nie bój się być asertywną i przede wszystkim znajdź trochę czasu, by zadbać tylko o siebie.

Więcej szczegółowych informacji możecie znaleźć na stronie internetowej Attachment Parenting International: http://www.attachmentparenting.org/

Komentarze

komentarzy