Jeśli zastanawiasz się nad tym, czy Twój maluch prawidłowo rośnie i przybiera na wadze, możesz to sprawdzić za pomocą siatek centylowych. Z których siatek warto korzystać i jak je czytać?

Siatki centylowe dla dzieci karmionych piersią

Tempo wzrostu niemowląt karmionych piersią jest inne niż dzieci żywionych sztucznymi mieszankami. Niestety, kilkanaście lat temu w Polsce stworzono siatki centylowe na podstawie wyników uzyskiwanych przez dzieci karmione mlekiem zastępczym. Rodzimi eksperci nie przeprowadzili pomiarów na maluchach karmionych naturalnie, ale na szeroką skalę zrobiła to Światowa Organizacja Zdrowia (WHO).

Jeśli chcemy śledzić tempo rozwoju malucha karmionego piersią, to powinniśmy korzystać właśnie z siatek centylowych opracowanych przez WHO. Rekomendowane są one przez wielu polskich ekspertów, m.in. Komitet Rozwoju Człowieka Polskiej Akademii Nauk, Komitet Antropologii Polskiej Akademii Nauk, Instytut Matki i Dziecka oraz Instytut Żywności i Żywienia.

By opracować normy wzrastania, WHO przebadała niemal 9 tysięcy dzieci od narodzin do 5 roku życia. Dane zbierane były w 6 krajach: USA, Norwegii, Brazylii, Indiach, Ghanie oraz Omanie. Mierzono i ważono te maluchy, który urodziły się o czasie, były zdrowie, miały odpowiednie warunki do rozwoju i matki karmiły je wyłącznie piersią przynajmniej do 4 miesiąca życia, a następnie kontynuowały karmienie naturalne do 12 miesiąca życia.

Polscy eksperci porównali normy wzrastania opracowane przez WHO z tempem wzrastania warszawskich maluchów i okazało się, że ich wyniki są zbieżne z zaproponowanymi siatkami centylowymi.

Siatka centylowa dziewczynki i chłopca

Pomiędzy dziewczynkami a chłopcami występują różnice w tempie wzrastania, dlatego też siatki centylowe podzielone są według płci.

Siatka centylowa dziewczynki, ilustrująca przyrost masy ciała od pierwszego dnia życia do 6 miesiąca, wygląda następująco:

Do pobrania: www.who.int/childgrowth/standards/en

Siatka centylowa chłopca, również ilustrująca przyrost masy ciała od pierwszego dnia życia do 6 miesiąca, prezentuje się tak:

Do pobrania: www.who.int/childgrowth/standards/en

WHO opracowało oddzielne siatki centylowe dla dziewczynek i chłopców, które przedstawiają między innymi takie parametry, jak:
• wzrost, czyli zmiany długości ciała, w poszczególnych miesiącach,
• przyrost masy ciała,
• porównanie przyrostu masy ciała i wzrostu,
• zmiany BMI,
• zmiany obwodu głowy,
• zmiany obwodu ramienia.
Wszystkie siatki centylowe WHO można pobrać bezpośrednio ze strony internetowej organizacji, a następnie wydrukować i zaznaczać na nich wyniki dziecka.

Jak czytać siatki centylowe dla dzieci?

Siatki centylowe WHO, zawierające jeden parametr, czyli np. przyrost masy ciała, na poziomej osi mają naniesione dane wieku dziecka, a na pionowej – wagi. Przez siatkę biegną krzywe, które w prezentowanych siatkach są procentami. I tak 97 centyl oznacza, że u 97% maluchów oceniany parametr, w naszym przykładzie waga, jest niższy. 50 centyl oznacza, że u 50% dzieci oceniany parametr jest niższy, a u 50% – wyższy.

O prawidłowym rozwoju niemowlęcia świadczy fakt, że wyniki osiągane w poszczególnych tygodniach czy miesiącach mieszczą się mniej więcej w tym samym centylu. Czyli np. nasz maluch miesiąc po miesiącu przybiera na wadze podobnie jak 50% innych dzieci.

Obszar pomiędzy 3 a 97 centylem jest uważany za normę. Bez względu na to, czy niemowlę przybiera na wadze w okolicy 97 centyla, czyli u 97% dzieci waga w tym okresie jest niższa, czy w okolicy 3 centyla. Wyniki naszej pociechy nie muszą oscylować wokół 50 centyla, by były uważane za prawidłowe. Jeśli tylko waga niemowlęcia mieści się pomiędzy wyznaczonymi krzywymi i nie ulega gwałtownym wahaniom w górę lub w dół, to możemy być spokojni o przyrost jego masy ciała.

Samodzielne ważenie malucha może być trudne, więc warto poprosić lekarza, by to on zaznaczał wyniki na siatce centylowej. Możemy również notować wszystkie parametry uzyskiwane przez dziecko podczas regularnych pomiarów i następnie w domu nanosić je na siatki.

Zachęcamy również do skorzystania z kalkulatora siatek WHO: www.childgrowthcalculator.com

Komentarze

komentarzy